ఏంటో తెలుసా

దీపావళి వచ్చిందంటే చాలు.. ఇంటి ముందు రంగురంగుల దీపాలు, చేతిలో కాకరవత్తులు, ఆకాశంలో రాకెట్లు, వీధుల్లో టపాసుల మోత! చిన్నా పెద్దా అనే తేడా లేకుండా అందరూ పండుగ మూడ్‌లోకి వెళ్లిపోతారు. కానీ ఈ సంబరాల మధ్య మనం మర్చిపోతున్నది ఒక్కటే.. మన ఆరోగ్యం!

ఒక్క నిప్పురవ్వ చాలు.. కంటి చూపును ప్రమాదంలో పడేయడానికి. ఒక్క చిన్న నిర్లక్ష్యం చాలు.. చేతులు కాలడానికి. మరికొన్ని నిమిషాల పాటు పీల్చిన పొగ చాలు.. ఆస్తమా ఉన్నవారికి శ్వాస తీసుకోవడమే కష్టంగా మారడానికి!

అందుకే ఈసారి పటాకులు కాల్చే ముందు ఒక్క క్షణం ఆగండి. ఈ విషయాలు తెలుసుకున్న తర్వాతే టపాసుల దగ్గరకు వెళ్లండి!

పండుగ సరదా.. కంటి చూపుకు శాపం కాకూడదు!

దీపావళి సమయంలో ఎక్కువగా కనిపించే ప్రమాదాల్లో కంటి గాయాలు ఒకటి. పటాకులు పేలినప్పుడు ఎగిరే నిప్పురవ్వలు, చిన్న చిన్న పదార్థాలు నేరుగా కంటికి తగిలితే తీవ్ర గాయాలు కావచ్చు. కార్నియా దెబ్బతినడం నుంచి చూపు కోల్పోయే ప్రమాదం వరకు ఉంటుంది.

ముఖ్యంగా పిల్లలు పటాకులు కాల్చేటప్పుడు కళ్ల రక్షణ గురించి పెద్దగా పట్టించుకోరు. పెద్దలు కూడా పక్కనే నిలబడి చూస్తుంటారు. కానీ ప్రమాదం పటాకులు కాల్చేవారికే కాదు.. పక్కన నిలబడినవారికీ ఉంటుంది.

సాధారణ కళ్లద్దాలు పెట్టుకుంటే సరిపోతుందా? అస్సలు కాదు! సాధారణ కళ్లద్దాలు పటాకుల నుంచి వచ్చే ప్రమాదాలకు పూర్తి రక్షణ ఇవ్వలేవు. సరైన రక్షణ కళ్లద్దాలు అవసరం. అయితే నిప్పురవ్వలు తగలకుండా ఉండేందుకు ఉత్తమ మార్గం పటాకులకు దూరంగా ఉండటమే.

కాకరవత్తులు చిన్నవే కదా అని తక్కువ అంచనా వేయొద్దు!

చాలామంది పెద్ద పెద్ద బాంబులు, రాకెట్లే ప్రమాదకరమని భావిస్తారు. కానీ చిన్నగా కనిపించే కాకరవత్తులు కూడా తీవ్రమైన కాలిన గాయాలకు కారణమవుతాయి.

వాటి మండే ఉష్ణోగ్రత చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందుకే చిన్నపిల్లల చేతికి ఇచ్చి వదిలేయకూడదు. పెద్దల పర్యవేక్షణ లేకుండా పిల్లలు ఎలాంటి పటాకులనూ ఉపయోగించకూడదు.

మరో ముఖ్యమైన విషయం.. పేలని టపాసుల దగ్గరకు వెళ్లి మళ్లీ వెలిగించే ప్రయత్నం చేయొద్దు. అది ఎప్పుడు పేలుతుందో తెలియదు. ఒకసారి వెలిగించిన తర్వాత పేలకపోతే దానికి దూరంగా ఉండాలి. స్వయంగా పరిశీలించకూడదు.

కాటన్ దుస్తులు ధరించండి.. నీళ్ల బకెట్ సిద్ధంగా ఉంచండి!

పటాకులు కాల్చే సమయంలో వదులుగా ఉండే దుస్తులు, సింథటిక్ దుస్తులు ధరించడం మంచిది కాదు. నిప్పురవ్వలు తగిలితే మంటలు వేగంగా వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంటుంది.

బిగుతుగా ఉండే కాటన్ దుస్తులు ధరించడం మంచిది. నీళ్లు, ఇసుక వంటి అత్యవసర ఏర్పాట్లు దగ్గరలో ఉంచుకోవాలి. పటాకులు కాల్చే ప్రదేశంలో మండే వస్తువులు ఉండకుండా చూసుకోవాలి.

మాస్క్ పెట్టుకుంటే పొగ నుంచి పూర్తిగా రక్షణ ఉంటుందా?

ఇదొక ముఖ్యమైన ప్రశ్న!

పటాకులు పేలినప్పుడు వెలువడే పొగలో PM2.5, PM10 వంటి సూక్ష్మ ధూళి కణాలతో పాటు వివిధ రసాయన పదార్థాలు ఉంటాయి. ఇవి ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరి శ్వాసకోశ సమస్యలను పెంచవచ్చు.

మాస్క్ పెట్టుకుంటే కొంత రక్షణ లభించవచ్చు. ముఖ్యంగా సరిగ్గా అమర్చుకున్న N95 మాస్క్ సూక్ష్మ కణాలను వడపోస్తుంది. కానీ పటాకుల పొగలోని అన్ని వాయువులు, రసాయనాల నుంచి పూర్తి రక్షణ ఇవ్వదు.

అందుకే పొగ ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఉండకపోవడమే ఉత్తమం.

ఆస్తమా పేషెంట్లు పటాకుల పొగకు దూరంగా ఉండాల్సిందే!

దీపావళి వేడుకలు కొందరికి ఆనందాన్ని ఇస్తే.. మరికొందరికి ఆరోగ్య సమస్యలను తెచ్చిపెడతాయి. ముఖ్యంగా ఆస్తమా, COPD వంటి శ్వాసకోశ సమస్యలున్నవారికి పటాకుల పొగ ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చు.

దగ్గు, పిల్లికూతలు, ఛాతీలో బిగుతుగా అనిపించడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు రావచ్చు.

అందుకే శ్వాసకోశ సమస్యలున్నవారు పటాకులు కాల్చే ప్రదేశాలకు దూరంగా ఉండాలి. వైద్యులు సూచించిన మందులను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఎదురైతే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.

కంట్లో నిప్పురవ్వ పడితే ఏం చేయాలి?

ఇది ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాల్సిన విషయం.

కంట్లో ఏదైనా నిప్పురవ్వ పడితే చేతులతో రుద్దకూడదు. కంటిపై ఒత్తిడి పెట్టకూడదు. ఇరుక్కున్న పదార్థాన్ని స్వయంగా బయటకు తీయకూడదు. కంటి గాయానికి ఇంటి చిట్కాలు ప్రయత్నించకుండా వెంటనే కంటి వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

కంటి చూపు విషయంలో చిన్న నిర్లక్ష్యం కూడా పెద్ద సమస్యకు దారితీయవచ్చు.

పండుగ జరుపుకోవాలా? ఆరోగ్యాన్ని పణంగా పెట్టాలా?

దీపావళి అంటే కేవలం టపాసుల మోత కాదు. కుటుంబ సభ్యులతో ఆనందంగా గడపడం, దీపాలు వెలిగించడం, మిఠాయిలు పంచుకోవడం కూడా పండుగలో భాగమే.

మన ఆనందం కోసం పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలో పెట్టాల్సిన అవసరం లేదు. మన సరదా కారణంగా పక్కింటివారికి శ్వాసకోశ సమస్యలు రావాల్సిన అవసరం లేదు. పర్యావరణాన్ని కాలుష్యంతో నింపాల్సిన అవసరం అంతకన్నా లేదు.

తెలిసిన జాగ్రత్తలే అయినా మళ్లీ మళ్లీ చెప్పుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రమాదం జరిగిన తర్వాత బాధపడటం కంటే ముందే జాగ్రత్త పడటం మంచిది.

గుర్తుంచుకోండి.. పటాకులు కాల్చడం కొన్ని నిమిషాల సరదా మాత్రమే. కానీ ఆరోగ్యం, కంటి చూపు జీవితాంతం అవసరం!

ఈ దీపావళి వెలుగుల పండుగ కావాలి.. ప్రమాదాల పండుగ కాకూడదు!