45 ఏళ్లు దాటితే ఐటీ ఉద్యోగం పోతుందా? ఏఐ ఎఫెక్ట్‌తో పెరుగుతున్న ఉద్యోగ భద్రత భయం..మరి ఏం చేయాలి?

ఒకప్పుడు ఐటీ ఉద్యోగం అంటే మంచి జీతం.. మంచి లైఫ్‌స్టైల్.. కెరీర్‌లో స్థిరత్వం. కానీ ఇప్పుడు పరిస్థితి మారుతోందా? ముఖ్యంగా 40 నుంచి 45 ఏళ్ల వయసు దాటిన ఐటీ ఉద్యోగుల్లో ఉద్యోగ భద్రతపై ఆందోళన పెరుగుతోంది. కంపెనీలు ఏఐ, ఆటోమేషన్, కాస్ట్ కటింగ్ పేరుతో ఉద్యోగుల సంఖ్యను తగ్గిస్తున్నాయనే చర్చలు జరుగుతున్నాయి.

అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం స్పష్టంగా చెప్పాలి. “45 ఏళ్లు వచ్చాయంటే ఐటీ ఉద్యోగం పోతుంది” అనేది అధికారిక నియమం కాదు. కానీ ఎక్కువ అనుభవం, ఎక్కువ జీతం ఉన్న ఉద్యోగులు కొన్ని రీస్ట్రక్చరింగ్ నిర్ణయాల్లో ఖర్చు తగ్గింపు పరిశీలనకు గురవుతున్నారనే అంశంపై 2026లో పలు నివేదికలు వెలువడ్డాయి.

అసలు ఏఐ కారణమా?

భారత ఐటీ రంగంలో ఏఐ ప్రభావం కేవలం ఉద్యోగాల సంఖ్యపైనే కాదు.. పని చేసే విధానంపైనా పడుతోంది. క్లయింట్లు తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ అవుట్‌పుట్ కోరుతున్నారు. సంప్రదాయంగా గంటల ఆధారంగా జరిగే బిల్లింగ్ నుంచి ఫలితాల ఆధారిత మోడళ్ల వైపు ఐటీ కంపెనీలు మారుతున్నాయని Reuters నివేదించింది. దీంతో కొన్ని సాధారణ, రొటీన్ టెక్నాలజీ పనులపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.

ఇటీవల Oracle వంటి సంస్థల్లో భారత్‌లో కూడా లేఆఫ్స్ జరిగాయి. తాజా రౌండ్‌లో సుమారు 3,000 మంది ఉద్యోగులు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉందని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. అయితే ఈ కోతలు కేవలం 45 ఏళ్ల పైబడిన వారికే పరిమితం కాలేదు; వివిధ అనుభవ స్థాయిల ఉద్యోగులు ప్రభావితమైనట్లు సమాచారం.

40–45 మధ్య ఉద్యోగులకు ఎందుకు ఎక్కువ భయం?

ఒక ఉద్యోగి 20లలో ఐటీ రంగంలో చేరి, 30లలో కుటుంబ బాధ్యతలు పెంచుకుని, 40లలో పిల్లల చదువులు, హౌసింగ్ లోన్, ఇతర ఆర్థిక బాధ్యతల మధ్య ఉంటాడు.

అలాంటి సమయంలో ఉద్యోగం కోల్పోతే మళ్లీ అదే స్థాయి జీతంతో ఉద్యోగం పొందడం సులభం కాకపోవచ్చనే భయం సహజమే. ముఖ్యంగా ఒకే టెక్నాలజీ లేదా పాత స్కిల్‌సెట్‌పైనే ఎక్కువకాలం ఆధారపడిన వారికి రీస్కిల్లింగ్ అవసరం మరింత పెరుగుతోంది.

2026లో వెలువడిన కొన్ని రిపోర్టులు కూడా టెక్ రంగంలో వయస్సు, జీతం, స్కిల్‌సెట్ వంటి అంశాలపై ఉద్యోగులు ఎదుర్కొంటున్న ఒత్తిడిని ప్రస్తావించాయి. అయితే ప్రతి కంపెనీలోనూ ఇదే విధానం అమలవుతోందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు.

కంపెనీలు ఉద్యోగులను ఒక్క ఇమెయిల్‌తో పంపించేయగలవా?

ఇది ఉద్యోగి ఏ కేటగిరీలో ఉన్నాడు, ఏ చట్టం వర్తిస్తుంది, కంపెనీ నిర్మాణం ఏమిటి వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. భారతదేశంలోని Industrial Relations Code, 2020లో రిట్రెంచ్‌మెంట్‌కు సంబంధించి నోటీసు, పరిహారం వంటి నిబంధనలు ఉన్నాయి. కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ FAQ ప్రకారం కొన్ని సందర్భాల్లో ఒక నెల నోటీసు లేదా దానికి బదులుగా వేతనం, అలాగే రిట్రెంచ్‌మెంట్ పరిహారం వంటి రక్షణలు ఉన్నాయి. 300 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కార్మికులు ఉన్న కొన్ని సంస్థలకు ముందస్తు ప్రభుత్వ అనుమతి నిబంధన కూడా ఉంది.

అయితే ప్రతి ఐటీ ఉద్యోగికి ఇదే నిబంధనలు ఒకే విధంగా వర్తిస్తాయని చెప్పడం సరికాదు. ఉద్యోగి “workman”గా చట్టపరంగా వస్తాడా, మేనేజీరియల్/సూపర్వైజరీ కేటగిరీలో ఉన్నాడా, కంపెనీ పరిస్థితి ఏమిటి వంటి అంశాలు కీలకం.

ప్రభుత్వం ఏం చేయాలి?

ఏఐ వల్ల పని విధానాలు మారుతున్న నేపథ్యంలో ఉద్యోగులను కేవలం తొలగించడం కాకుండా reskilling, upskilling, redeploymentకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలనే అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కూడా చర్చిస్తోంది. 2026 జూన్‌లో MeitY నిర్వహించిన IT Services Industry consultationలో కూడా AI transformation సమయంలో reskilling, upskilling, talent developmentపై దృష్టి పెట్టాలని సూచించారు.

Industrial Relations Codeలో రిట్రెంచ్ అయిన ఉద్యోగుల కోసం Re-skilling Fundకు కూడా నిబంధన ఉంది. ప్రభుత్వం వివరాల ప్రకారం రిట్రెంచ్ అయిన ప్రతి కార్మికుడి కోసం యజమాని 15 రోజుల వేతనానికి సమానమైన మొత్తాన్ని రీస్కిల్లింగ్ కోసం అందించాల్సిన విధానం ఉంది.

అందుకే అసలు ప్రశ్న “45 ఏళ్ల తర్వాత ఐటీ ఉద్యోగం ఉంటుందా?” అన్నదానికంటే..

“ఏఐతో మారుతున్న ఐటీ రంగంలో 40–50 ఏళ్ల ఉద్యోగుల స్కిల్స్‌ను ఎలా అప్‌డేట్ చేయాలి? ఉద్యోగం కోల్పోయినప్పుడు వారికి ఎలాంటి రీస్కిల్లింగ్, రీ-ఎంప్లాయ్‌మెంట్ రక్షణ ఉండాలి?” అనేదే ఇప్పుడు ముఖ్యమైన ప్రశ్న.

ఐటీ ఉద్యోగం ఒకప్పుడు ఇచ్చినంత భద్రత ఇప్పుడు లేకపోవచ్చు. కానీ 45 ఏళ్ల వయసు ఉద్యోగానికి గడువు అన్నది మాత్రం ప్రస్తుతం అధికారికంగా నిర్ధారించబడిన విషయం కాదు.