కాపర్-టీ పెట్టుకున్నారా? ఈ 7 విషయాలు తప్పక తెలుసుకోండి.. నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఇబ్బందులు!

చాలామంది మహిళలు పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత కొంతకాలం గర్భం రాకుండా ఉండేందుకు **కాపర్-టీ (Copper IUD)**ని ఉపయోగిస్తుంటారు. ఇది రోజూ మాత్రలు వేసుకోవాల్సిన అవసరం లేకుండా దీర్ఘకాలం గర్భనిరోధక రక్షణ అందించే పద్ధతి. అయితే కాపర్-టీ పెట్టించుకున్న తర్వాత దాన్ని మర్చిపోవడం మాత్రం సరికాదు.

ముఖ్యంగా.. కాపర్-టీకి “రెండు నెలలు, మూడు నెలలు, ఐదు నెలలు” మాత్రమే గడువు ఉంటుందని అనుకోవడం తప్పు. ఏ మోడల్ కాపర్-టీ వాడుతున్నారనే దానిపై దాని ఉపయోగకాలం మారుతుంది. WHO ప్రకారం కొన్ని కాపర్ IUDలు 10–12 సంవత్సరాల వరకు పనిచేయగలవు. అందుకే పెట్టించిన తేదీ, మోడల్, డాక్టర్ సూచించిన తొలగింపు తేదీని తప్పనిసరిగా గుర్తుంచుకోవాలి.

1. కాపర్-టీ అంటే ఏంటి?

గర్భాశయంలో శిక్షణ పొందిన వైద్యుడు అమర్చే చిన్న గర్భనిరోధక పరికరమే కాపర్-టీ. ఇది హార్మోన్లు ఉపయోగించకుండా గర్భధారణను నివారిస్తుంది. సరైన విధంగా ఉపయోగించినప్పుడు ఇది 99 శాతానికి పైగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది.

2. పెట్టుకున్న తర్వాత వచ్చే మార్పులు ఏంటి?

మొదటి కొన్ని నెలల్లో కొంతమంది మహిళలకు:

• పీరియడ్స్ ఎక్కువగా రావడం
• ఎక్కువ రోజులు రక్తస్రావం కావడం
• కడుపులో నొప్పి లేదా క్రాంప్స్
• స్పాటింగ్

వంటి సమస్యలు రావచ్చు. సాధారణంగా మొదటి 3–6 నెలల్లో ఇవి ఎక్కువగా కనిపించి, తరువాత తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే రక్తస్రావం చాలా ఎక్కువగా ఉంటే లేదా కొత్తగా తీవ్రమైన సమస్య మొదలైతే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

3. కాపర్-టీ వల్ల వంధ్యత్వం వస్తుందా?

ఇది చాలామంది మహిళల్లో ఉండే భయం. కాపర్-టీ వల్ల నేరుగా వంధ్యత్వం వస్తుందని ఆధారాలు లేవు. WHO ప్రకారం కాపర్ IUD తొలగించిన తర్వాత ఫెర్టిలిటీ సాధారణంగా వెంటనే తిరిగి వస్తుంది.

అయితే కాపర్-టీ పెట్టుకున్న సమయంలో తీవ్రమైన పెల్విక్ ఇన్ఫెక్షన్ ఏర్పడి చికిత్స తీసుకోకుండా వదిలేస్తే సమస్యలు రావచ్చు. అందుకే ఇన్ఫెక్షన్ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.

4. కాపర్-టీ “ఎక్స్‌పైర్” అయితే ఏం చేయాలి?

ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం.

కాపర్-టీని ఒకసారి పెట్టించుకున్న తర్వాత ఎప్పుడు పెట్టించుకున్నారో రికార్డులో ఉంచుకోవాలి. ఏ రకం పరికరం ఉపయోగించారో కూడా తెలుసుకోవాలి. దాని అనుమతించబడిన వ్యవధి పూర్తయ్యే ముందు గైనకాలజిస్ట్‌ను కలిసి తదుపరి చర్య నిర్ణయించుకోవాలి.

గడువు పూర్తయిందని అనిపించినప్పుడు ఇంట్లోనే దాన్ని లాగి తీసే ప్రయత్నం చేయకూడదు.

దారం కనిపించకపోయినా లేదా కాపర్-టీ సాధారణంగా తొలగించబడకపోయినా, వైద్యుడు పరీక్ష చేసి దాని స్థానం తెలుసుకోవడానికి అవసరమైతే అల్ట్రాసౌండ్ వంటి పరీక్షలు చేయవచ్చు.

5. నెలలు, సంవత్సరాలు పట్టించుకోకుండా ఉంటే?

కాపర్-టీ పెట్టుకున్న మహిళలు “పెట్టించుకున్నాం కాబట్టి ఇక దాని గురించి పట్టించుకోవాల్సిన అవసరం లేదు” అనుకోవద్దు.

కాపర్-టీ స్థానభ్రంశం చెందడం లేదా బయటకు రావడం అరుదుగా జరగవచ్చు. చాలా అరుదుగా పెట్టే సమయంలో గర్భాశయ గోడకు గాయం కూడా కావచ్చు. ఇలాంటి సమస్యలు సాధారణం కావు, కానీ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.

దారం కనిపించకపోవడం, అకస్మాత్తుగా దాని పొడవు మారడం, తీవ్రమైన కడుపునొప్పి వంటి లక్షణాలు ఉంటే స్వయంగా ఏమీ చేయకుండా గైనకాలజిస్ట్‌ను కలవడం మంచిది.

6. ఏ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి?

కాపర్-టీ ఉన్న మహిళలకు ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకూడదు:

తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, చాలా ఎక్కువ రక్తస్రావం, జ్వరం, దుర్వాసనతో కూడిన యోని స్రావం, గర్భం అనుమానం, కాపర్-టీ దారం కనిపించకపోవడం లేదా అది బయటకు వస్తున్నట్లు అనిపించడం.

ఇలాంటి సందర్భాల్లో గైనకాలజిస్ట్‌ను వీలైనంత త్వరగా సంప్రదించాలి.

7. ఇక పిల్లలు వద్దనుకునే మహిళలు ఏం చేయాలి?

ఇద్దరు పిల్లలు పుట్టిన తర్వాత ఇక పిల్లలు వద్దని నిర్ణయించుకున్న మహిళలు కాపర్-టీనే ఏకైక మార్గంగా భావించాల్సిన అవసరం లేదు. శాశ్వత కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులు లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక గర్భనిరోధక పద్ధతులు తమకు సరిపోతాయా అనే విషయాన్ని గైనకాలజిస్ట్‌తో చర్చించవచ్చు.

ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది..

కాపర్-టీ అనేది ప్రమాదకరమైన పరికరం అని భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇది అత్యంత ప్రభావవంతమైన, దీర్ఘకాలిక గర్భనిరోధక పద్ధతుల్లో ఒకటి. సమస్య కాపర్-టీ పెట్టించుకోవడంలో కంటే, పెట్టించిన తేదీని మర్చిపోవడం, దాని మోడల్/వ్యవధి తెలియకపోవడం, అసాధారణ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయడం వంటి విషయాల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది.

అందుకే మహిళలు కాపర్-టీ పెట్టించుకున్న వెంటనే ఎప్పుడు పెట్టారు? ఏ మోడల్? ఎప్పుడు చెక్ చేయాలి? ఎప్పుడు తొలగించాలి? అనే నాలుగు విషయాలను రికార్డులో ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

గమనిక: కాపర్-టీ తొలగింపు సాధారణంగా వైద్యుడు చేసే ప్రక్రియ. పరికరం లోపల ఇరుక్కుపోవడం లేదా దారం కనిపించకపోవడం వంటి ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో అదనపు పరీక్షలు లేదా ప్రత్యేక తొలగింపు విధానం అవసరం కావచ్చు. ప్రతి మహిళకు 3–4 గంటల ఆపరేషన్ అవసరమవుతుందని చెప్పడం సరైనది కాదు.