యువత గుండెల్లో ఏం జరుగుతోంది?

చదువులు పూర్తి చేసుకున్నారు.. జీవితంలో స్థిరపడేందుకు సిద్ధమయ్యారు.. కొత్త ఉద్యోగంలో చేరి కుటుంబానికి అండగా నిలవాలనుకున్నారు. కానీ అంతలోనే ఊహించని విషాదం! ఇటీవల చిన్న వయసులోనే గుండె సంబంధిత సమస్యలతో యువత ప్రాణాలు కోల్పోతున్న ఘటనలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. అసలు ఆరోగ్యంగా కనిపించే యువతలో గుండెపోటు ఎందుకు వస్తోంది? దీనికి కారణం ఒత్తిడా? జీవనశైలి మార్పులా? కరోనా ప్రభావమా? తెలుసుకుందాం.

25 ఏళ్లకే అమెరికాలో విషాదం!

తెలంగాణకు చెందిన అక్షిత మరణం తాజాగా అందరినీ కలచివేసింది. అమెరికాలో ఉన్నత చదువులు పూర్తి చేసి, కొత్త ఉద్యోగంలో చేరేందుకు సిద్ధమవుతున్న సమయంలో ఆమె అనూహ్యంగా ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. న్యూయార్క్ రాష్ట్రంలోని అల్బనీలో నివసిస్తున్న అక్షిత, ఇంటి బయట నడుస్తున్న సమయంలో ఒక్కసారిగా కుప్పకూలినట్లు వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. వెంటనే ఆసుపత్రికి తరలించినా ఆమెను కాపాడలేకపోయారు. కుటుంబ సభ్యులకు అందిన సమాచారం ప్రకారం, గుండె ఆగిపోవడమే మరణానికి కారణమని తెలిపారు. అయితే, ఘటనకు సంబంధించిన పూర్తి వైద్య వివరాలు బహిరంగంగా అందుబాటులో లేవు.

బతుకమ్మ వేడుకల్లో కుప్పకూలిన సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగిని

ఇటీవల తెలంగాణలోని ఆసిఫాబాద్ ప్రాంతంలోనూ విషాద ఘటన చోటుచేసుకుంది. 25 ఏళ్ల సాఫ్ట్‌వేర్ ఉద్యోగిని ఎల్కా శ్రీవాణి బతుకమ్మ వేడుకల్లో పాటలకు నృత్యం చేస్తుండగా ఒక్కసారిగా కుప్పకూలినట్లు వార్తలు వెలువడ్డాయి. ఆసుపత్రికి తరలించగా అప్పటికే మరణించినట్లు వైద్యులు ప్రకటించారు. గుండె ఆగిపోవడమే కారణమని వార్తా కథనాలు పేర్కొన్నాయి. అయితే, వేడుకల్లో వినిపించిన డీజే శబ్దం వల్లే ఈ ఘటన జరిగిందని నిర్ధారించే వైద్య ఆధారాలు లేవు. ఈ ఘటన కూడా యువత ఆరోగ్యంపై మరోసారి చర్చకు దారితీసింది.

ఇలాంటి వార్తలు వెలువడిన ప్రతిసారీ ఒక ప్రశ్న అందరినీ వెంటాడుతోంది. నిన్నటి వరకు చలాకీగా తిరిగిన వారు, చదువుకుంటున్న విద్యార్థులు, ఉద్యోగాలు చేస్తున్న యువత ఇలా ఒక్కసారిగా ఎందుకు కుప్పకూలుతున్నారు?

ఖమ్మం వైరాలో బీటెక్ స్టూడెంట్ కార్తీక్ తండ్రికి బట్టలు కొంటూ కుప్పకూలిపోయాడు. తాజాగా 12 ఏళ్ల కోతుల గుంపు వెంటపడటంతో 12 ఏళ్ల బాలుడి గుండె ఆగింది. ఇలా ఎన్నో ఘటనలు..

అసలు గుండెపోటు ఎందుకు వస్తుంది?

గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాల్లో కొవ్వు పదార్థాలు పేరుకుపోయి అవి సన్నబడటం లేదా రక్తం గడ్డకట్టడం వల్ల రక్తప్రసరణకు ఆటంకం ఏర్పడవచ్చు. అప్పుడు గుండె కండరాలకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందక గుండెపోటు రావచ్చు.

అయితే, గుండెపోటు, కార్డియాక్ అరెస్ట్ రెండూ ఒకటే కావు. గుండెపోటు అనేది గుండెకు రక్తప్రసరణ దెబ్బతినే పరిస్థితి. కార్డియాక్ అరెస్ట్ అంటే గుండె అకస్మాత్తుగా రక్తాన్ని పంప్ చేయడం ఆపేయడం. గుండెపోటు వల్ల కార్డియాక్ అరెస్ట్ రావచ్చు. కానీ గుండె లయలో లోపాలు, గుండె కండరాలకు సంబంధించిన వ్యాధులు, జన్యుపరమైన సమస్యలు వంటి ఇతర కారణాలతోనూ కార్డియాక్ అరెస్ట్ సంభవించవచ్చు.

ముఖ్యంగా చిన్న వయసులో గుండె సంబంధిత సమస్యలు వచ్చినప్పుడు, దానికి ఒకే కారణమని నిర్ణయించలేం. ప్రతి ఘటనలో వైద్య పరీక్షలు, అవసరమైతే పోస్టుమార్టం వివరాలు పరిశీలించిన తర్వాతే అసలు కారణాన్ని నిర్ధారించాలి.

యువతలో ప్రమాదాన్ని పెంచే అంశాలేమిటి?

1. నిద్రలేమి, ఒత్తిడి: పని ఒత్తిడి, చదువుల ఒత్తిడి, రాత్రివేళల వరకు మేల్కొని ఉండటం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని దెబ్బతీయవచ్చు. ఇవి ఇతర ప్రమాద కారకాలతో కలిసినప్పుడు గుండె ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.

2. ఆహారపు అలవాట్లు: అధిక కొవ్వు, ఉప్పు, చక్కెర ఉన్న ఆహారం, తరచూ ఫాస్ట్‌ఫుడ్ తీసుకోవడం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం వల్ల అధిక బరువు, అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్, మధుమేహం వంటి సమస్యలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.

3. ధూమపానం, మద్యం, ఇతర మత్తు పదార్థాలు: పొగతాగడం గుండెకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళాలకు హాని కలిగిస్తుంది. అధికంగా మద్యం సేవించడం, కొన్ని మత్తు పదార్థాలు తీసుకోవడం కూడా గుండె సంబంధిత ప్రమాదాలను పెంచవచ్చు.

4. కుటుంబ చరిత్ర, గుర్తించని వ్యాధులు: కుటుంబంలో చిన్న వయసులోనే ఆకస్మిక మరణాలు జరిగిన చరిత్ర, జన్యుపరమైన గుండె సమస్యలు, గుండె కండరాల వ్యాధులు లేదా గుర్తించని గుండె లయ సమస్యలు ఉన్నా ప్రమాదం పెరగవచ్చు.

5. ఆరోగ్య పరీక్షలను నిర్లక్ష్యం చేయడం: అధిక రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్, మధుమేహం వంటి సమస్యలకు కొన్నిసార్లు స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. అందుకే ఆరోగ్యంగా కనిపిస్తున్నామనే కారణంతో అన్ని సమస్యలూ లేవని భావించకూడదు.

కరోనా తర్వాత గుండెపోటులు పెరిగాయా?

ఈ ప్రశ్న చాలామందిలో ఉంది. కరోనా ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత కొందరిలో గుండె కండరాల వాపు వంటి సమస్యలు రావచ్చని వైద్య పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. గతంలో తీవ్రమైన కరోనా ఇన్ఫెక్షన్‌తో ఆసుపత్రిలో చేరిన వారికి కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం కూడా ఉంది.

భారత్‌లో 18–45 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న వారిలో జరిగిన ఆకస్మిక మరణాలపై 47 ఆసుపత్రులు పాల్గొన్న ఒక అధ్యయనంలో, గతంలో తీవ్రమైన కరోనా ఇన్ఫెక్షన్‌తో ఆసుపత్రిలో చేరడం, కుటుంబంలో ఆకస్మిక మరణాల చరిత్ర, కొన్ని జీవనశైలి అలవాట్లు మరణ ప్రమాదంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అదే అధ్యయనంలో కరోనా టీకాలు తీసుకోవడం వల్ల ఆకస్మిక మరణాల ప్రమాదం పెరిగిందని ఆధారాలు లభించలేదు. రెండు డోసులు తీసుకున్నవారిలో ప్రమాదం తక్కువగా ఉన్న సంబంధం కనిపించింది.

అయితే, ఈ పరిశోధన ఆధారంగా కరోనా తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా యువతలో గుండెపోటులు పెరిగిపోయాయని చెప్పలేం. అలాగే, ప్రతి మరణానికీ కరోనా లేదా టీకానే కారణమని భావించడం కూడా శాస్త్రీయంగా సరైంది కాదు. ఒక్కో ఘటనకు సంబంధించిన వైద్య ఆధారాలను విడిగా పరిశీలించాలి.

పిల్లలు, యువత ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

• ప్రతిరోజూ వయసుకు తగిన శారీరక వ్యాయామం చేయాలి.
• పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు వంటి పోషకాహారానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
• తగినంత నిద్రపోవాలి; పని, చదువు ఒత్తిడిని ఆరోగ్యకరంగా నిర్వహించాలి.
• పొగతాగడం, వేపింగ్, మత్తు పదార్థాలకు దూరంగా ఉండాలి.
• కుటుంబంలో చిన్న వయసులో గుండె జబ్బులు లేదా ఆకస్మిక మరణాల చరిత్ర ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
• ఛాతిలో నొప్పి లేదా ఒత్తిడి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అసాధారణ చెమటలు, తల తిరగడం, మూర్ఛ వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అవసరమైతే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.

అందరికీ ఒకే రకమైన గుండె పరీక్షలు అవసరం ఉండవు. వయసు, లక్షణాలు, కుటుంబ చరిత్ర, ఇతర ప్రమాద కారకాలను బట్టి వైద్యుడు అవసరమైన పరీక్షలను సూచిస్తారు.

ప్రాణాలు కాపాడే కొన్ని నిమిషాలు!

ఎవరైనా అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలి స్పందించకపోతే, సాధారణంగా శ్వాస తీసుకుంటున్నారో లేదో వెంటనే గమనించాలి. సాధారణ శ్వాస లేకపోతే అత్యవసర సేవలకు ఫోన్ చేసి, వీలైతే సీపీఆర్ (CPR) ప్రారంభించాలి. సమీపంలో ఆటోమేటెడ్ ఎక్స్‌టర్నల్ డిఫిబ్రిలేటర్ (AED) ఉంటే దాన్ని ఉపయోగించేందుకు సహాయం తీసుకోవాలి. ఇలాంటి సమయంలో ప్రతి నిమిషం కీలకం.

ముగింపు

చిన్న వయసులో గుండె సంబంధిత మరణాల వార్తలు భయాన్ని కలిగిస్తున్నా, భయంతో కాకుండా అవగాహనతో ముందుకు సాగాలి. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి, అవసరమైన వైద్య పరీక్షలు, కుటుంబ చరిత్రపై అవగాహన, ప్రమాద లక్షణాలను గుర్తించడం ఎంతో ముఖ్యం.

యువతకు వయసు తక్కువగా ఉందని గుండె సమస్యలు రావని అనుకోవద్దు. అదే సమయంలో ప్రతి ఆకస్మిక మరణాన్ని గుండెపోటుగా లేదా కరోనా ప్రభావంగా భావించకూడదు. సరైన వైద్య నిర్ధారణ, సమయానికి చికిత్సే ప్రాణాలను కాపాడే కీలక మార్గాలు.