పెద్దన్నకే చుక్కలు చూపిస్తున్నాయా?

అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌కు, అమెరికా మీడియాకు మధ్య నడుస్తున్న పోరు ఇప్పుడు మరో కీలక మలుపు తిరిగింది. ట్రంప్‌ ప్రభుత్వం CNN, MS NOW, Politico సంస్థల జర్నలిస్టులకు వైట్‌హౌస్‌ యాక్సెస్‌ను నిలిపివేసింది. ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా పోస్టులో ఈ సంస్థలు తన ప్రభుత్వం గురించి “ఫేక్ న్యూస్”, “అబద్ధాలు” ప్రచారం చేస్తున్నాయని ఆరోపించారు. ఆ తర్వాత ఆ సంస్థల జర్నలిస్టుల ప్రెస్ పాసులు డిసేబుల్ చేసి, వైట్‌హౌస్‌ ప్రాంగణంలోకి రాకుండా అడ్డుకున్నారు.

అక్కడితో కథ ముగియలేదు.

ట్రంప్ చర్యకు ప్రతిస్పందనగా అమెరికాలోని ప్రధాన టెలివిజన్ నెట్‌వర్క్‌లు ఒక అరుదైన నిర్ణయం తీసుకున్నాయి. సాధారణంగా అమెరికా అధ్యక్షుడి ప్రయాణాలు, అధికారిక కార్యక్రమాలను కవర్ చేయడానికి ABC, CBS, CNN, Fox, NBC కలిసి పనిచేసే టీవీ ప్రెస్ పూల్ ఉంటుంది. ఒక నెట్‌వర్క్ కవరేజ్ చేసిన వీడియోను మిగతా మీడియా సంస్థలకు కూడా అందించడం ఈ వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగం.

కానీ CNNను ఆ పూల్‌ నుంచి తప్పించడంతో పరిస్థితి మారిపోయింది.

ABC, CBS, Fox, NBC తదితర ప్రధాన నెట్‌వర్క్‌లు కూడా అధ్యక్షుడి పూల్ వీడియో కవరేజీని నిలిపివేశాయి. అంటే ట్రంప్‌ వైట్‌హౌస్‌ను కవర్ చేయడానికి మీడియా వద్ద ఉన్న సాధారణ వ్యవస్థే తాత్కాలికంగా ఆగిపోయింది. Reuters ప్రకారం, దీనివల్ల వైట్‌హౌస్‌ కార్యక్రమాలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా ఉపయోగించే టీవీ వీడియో ఫీడ్ అందుబాటులో లేకుండా పోయింది.

అసలు ట్రంప్‌కు మీడియాపై ఎందుకు కోపం?

ట్రంప్‌కు ప్రధాన అభ్యంతరం మీడియా తన పరిపాలనను ప్రతికూలంగా చూపిస్తోందన్నది. CNN, MS NOW, Politicoలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నప్పుడు ఆయన వాటి కథనాలను “ఫేక్ న్యూస్”గా అభివర్ణించారు. వైట్‌హౌస్‌ మాత్రం దీనిని మీడియా రిపోర్టింగ్‌పై పరిపాలనకు ఉన్న అభ్యంతరంగా సమర్థిస్తోంది.

వైట్‌హౌస్‌ అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం, మీడియాకు వార్తలు ప్రచురించే First Amendment హక్కు ఉంది కానీ వైట్‌హౌస్‌ హార్డ్ పాస్, బ్రీఫింగ్ రూమ్ సీటు లేదా ప్రెస్ పూల్‌లో స్థానం తప్పనిసరి హక్కు కాదని పరిపాలన వాదిస్తోంది.

అయితే నిషేధానికి గురైన CNN, MS NOW, Politico మాత్రం ఇది తమ రాజ్యాంగ హక్కులను ఉల్లంఘించిందని చెబుతున్నాయి. మూడు సంస్థలు ఫెడరల్ కోర్టులో ట్రంప్‌ పరిపాలనపై కేసు కూడా వేశాయి. వారి వాదనలో First Amendmentతో పాటు Fifth Amendment హక్కుల అంశం కూడా ఉంది.

మరి మీడియా ఎందుకు వెనక్కి తగ్గలేదు?

ఇక్కడే అసలు ట్విస్ట్.

CNNను ఒంటరిగా టార్గెట్ చేస్తే CNN మాత్రమే పోరాడాల్సి వచ్చేది. కానీ CNNను వైట్‌హౌస్‌ పూల్ నుంచి తప్పించడంతో మిగతా టీవీ సంస్థలు కూడా “ఇది ఒక్క CNN సమస్య కాదు, మీడియా యాక్సెస్‌కు సంబంధించిన సమస్య” అనే వైఖరి తీసుకున్నాయి.

దీంతో ABC, CBS, Fox, NBC వంటి సంస్థలు కూడా అధ్యక్షుడి టీవీ పూల్ కవరేజీని నిలిపివేశాయి. ఆశ్చర్యకరంగా, సాధారణంగా ట్రంప్‌కు అనుకూలంగా ఉండే Fox News కూడా ఈ నిర్ణయంలో భాగమైంది.

అంటే ట్రంప్ ఒక మీడియా సంస్థను వైట్‌హౌస్‌కు దూరం చేయగా, దాని ప్రభావం మొత్తం టీవీ పూల్ వ్యవస్థపైనే పడింది.

దాని ప్రభావం ఎలా కనిపించింది?

సెప్టెంబర్ 21న వైట్‌హౌస్‌లో కొత్త హెలిప్యాడ్‌ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమం జరిగింది. సాధారణ పరిస్థితుల్లో అధ్యక్షుడి కార్యక్రమం టీవీ నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా ప్రత్యక్షంగా లేదా విస్తృతంగా ప్రసారం అయ్యేది.

కానీ టీవీ పూల్ నిలిచిపోవడంతో వైట్‌హౌస్‌ తన సొంత వీడియో ఫీడ్‌పై ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. ఆ కార్యక్రమంలో ట్రంప్‌ ప్రసంగం ప్రేక్షకులకు సరిగ్గా వినిపించని పరిస్థితి ఏర్పడిందని పలు మీడియా సంస్థలు రిపోర్ట్ చేశాయి.

ఇదే ఇప్పుడు ఈ వివాదానికి మరో కోణాన్ని తెచ్చింది.

మీడియాను నియంత్రించాలనుకున్న చర్య వల్ల అధ్యక్షుడి కార్యక్రమాలకే విస్తృత మీడియా కవరేజీ తగ్గిపోయిందా? అన్న ప్రశ్న తలెత్తుతోంది.

అమెరికాలో మీడియా స్వేచ్ఛ అంటే ఏమిటి?

అమెరికా రాజ్యాంగంలోని First Amendment ప్రభుత్వం మీడియా స్వేచ్ఛను హరించకుండా రక్షణ కల్పిస్తుంది. కానీ వైట్‌హౌస్‌లోకి ఎవరు ప్రవేశించాలి, ప్రెస్ పూల్‌లో ఎవరు ఉండాలి, పరిమిత స్థలాల్లో మీడియా యాక్సెస్‌ను ఎలా నిర్వహించాలి అనే అంశాలు ప్రత్యేకంగా సంక్లిష్టమైనవి.

అందుకే ఈ కేసులో అసలు న్యాయపరమైన ప్రశ్న:

“వార్తలను తప్పుగా రిపోర్ట్ చేశారని ప్రభుత్వం భావించినప్పుడు, ఆ మీడియా సంస్థకు ప్రభుత్వ ప్రాంగణంలో యాక్సెస్‌ను పూర్తిగా తొలగించగలదా?”

ఇదే ఇప్పుడు కోర్టు ముందున్న ప్రధాన అంశాల్లో ఒకటి.

CNN, MS NOW, Politico తమను టార్గెట్ చేయడం వార్తా స్వేచ్ఛపై దాడి అని చెబుతున్నాయి. మరోవైపు ట్రంప్‌ పరిపాలన మాత్రం మీడియా సంస్థలకు వార్తలు ప్రచురించే హక్కు ఉన్నప్పటికీ, వైట్‌హౌస్‌ యాక్సెస్‌ను ప్రభుత్వం కొన్ని నిబంధనల ప్రకారం నియంత్రించగలదని వాదిస్తోంది.

అమెరికా మీడియా ప్రత్యేకత ఏమిటి?

అమెరికాలో మీడియా ఒక్కటే కాదు. CNN, Fox News, MSNBC/MS NOW, ABC, CBS, NBC, Reuters, AP, New York Times, Washington Post వంటి అనేక సంస్థలు తమ తమ సంపాదకీయ విధానాలతో పనిచేస్తాయి.

అందుకే ఒక అధ్యక్షుడిపై ఒక ఛానల్ విమర్శలు చేస్తే మరో ఛానల్ భిన్నమైన కథనాన్ని ఇవ్వడం సాధారణమే.

కానీ ఈసారి జరిగిన పరిణామంలో ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే—ట్రంప్‌తో తీవ్రంగా విభేదించే సంస్థలే కాకుండా, Fox News వంటి ట్రంప్‌కు సాధారణంగా అనుకూలంగా కనిపించే సంస్థ కూడా పూల్ కవరేజీ నిలిపివేతలో పాల్గొంది.

ఇది “అందరూ ట్రంప్‌కు వ్యతిరేకం” అని అర్థం కాదు. వారి నిర్ణయం ప్రత్యేకంగా ప్రెస్ యాక్సెస్, పూల్ వ్యవస్థపై ఉన్న అభ్యంతరానికి సంబంధించినది అని చూడాలి.

ట్రంప్‌కు దీని వల్ల నష్టం ఏమిటి?

మొదటిది — విజువల్ కమ్యూనికేషన్‌లో నష్టం.
అధ్యక్షుడి కార్యక్రమాలు సాధారణ టీవీ పూల్ ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేగంగా చేరతాయి. ఆ వ్యవస్థ దెబ్బతింటే ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల ప్రత్యక్ష ప్రసారం తగ్గుతుంది.

రెండోది — నేరుగా ప్రజలకు చేరే మార్గం మారుతుంది.
వైట్‌హౌస్‌ తన సొంత వీడియోలను విడుదల చేయగలదు. కానీ స్వతంత్ర మీడియా వాటిని ప్రశ్నించడం, పరిశీలించడం, సందర్భం ఇవ్వడం వేరు.

మూడోది — చట్టపరమైన పోరాటం.
CNN, MS NOW, Politico ఇప్పటికే కోర్టును ఆశ్రయించాయి.

నాలుగోది — అమెరికా అధ్యక్షుడు–మీడియా సంబంధాలపై పెద్ద చర్చ.
ఈ వివాదం కేవలం మూడు మీడియా సంస్థల సమస్యగా కాకుండా, భవిష్యత్తులో ఏ ప్రభుత్వం తనను విమర్శించే మీడియాకు యాక్సెస్‌ను ఎంతవరకు పరిమితం చేయగలదన్న ప్రశ్నగా మారుతోంది.

మరి ట్రంప్ గెలిచారా? మీడియా గెలిచిందా?

ఇక్కడ తొందరగా ఒక తీర్పు చెప్పడం కంటే అసలు పరిణామాన్ని చూడాలి.

ట్రంప్ ప్రభుత్వం మూడు మీడియా సంస్థల యాక్సెస్‌ను నిలిపివేసింది.

ఆ సంస్థలు కోర్టును ఆశ్రయించాయి.

మిగతా ప్రధాన టీవీ నెట్‌వర్క్‌లు పూల్ కవరేజీని నిలిపివేశాయి.

వైట్‌హౌస్ తన చర్యను “యాక్సెస్ ఒక హక్కు కాదు, ప్రత్యేక అవకాశం”గా సమర్థిస్తోంది.

మీడియా సంస్థలు మాత్రం ఇది ప్రభుత్వ ప్రతీకార చర్యగా, రాజ్యాంగపరమైన సమస్యగా వాదిస్తున్నాయి.

ఇప్పుడు అసలు తుది నిర్ణయం కోర్టులు, తదుపరి పరిపాలనా చర్యలు, మీడియా సంస్థల స్పందనపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అందుకే ఇది కేవలం “ట్రంప్ వర్సెస్ CNN” కథ కాదు.

ఇది అమెరికా అధ్యక్షుడి అధికారాలు ఎంతవరకు?… మీడియా స్వేచ్ఛ ఎక్కడి వరకు?… ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించే హక్కుకు పరిమితి ఏమిటి? అనే పెద్ద ప్రశ్నగా మారింది.

అమెరికా లాంటి దేశంలో అధ్యక్షుడు ఎంత శక్తివంతుడైనా, మీడియా–ప్రభుత్వ సంబంధాలపై చివరి మాట ఎవరిది అన్నది ఇప్పుడు కోర్టుల ముందు ఉన్న ప్రశ్న.